Ovaj objekat osmišljen je kao utočište od urbane svakodnevice — mjesto za bjekstvo iz grada, bjekstvo od buke i interakcije sa ljudima, on je početna pozicija za hedonizam, tišinu i povratak prirodi. Dizajn za cilj postavlja arhitekturu koja je direktni rezultat načina života specifičnog mladog para.

AUTORI: Adam i Jelena Špehar

Vikend kuća u Ledincima

Savremeni hedonizam u podnožju Fruške gore
Na severnim obroncima Fruške gore, u selu Ledinci nadomak Novog Sada, projektovana je savremena vikend kuća ukupne površine oko 100 m². Smeštena u zelenilu sa pogledom koji se spušta ka Dunavu i panorami grada, kuća je zamišljena kao prostor povlačenja iz urbanog života, mesto za odmor, relaksaciju, druženje, ali i povezivanje sa prirodom.

Kontekst i ideja

Parcelu karakteriše blagi pad terena, gusta vegetacija i pogled koji se otvara prema severozapadu. Pri projektovanju, pošlo se od ideje da se očuva prirodna topografija i da se arhitektura uklopi u pejzaž, bez agresivnih intervencija. Istovremeno, cilj je bio da objekat pruži osećaj udobnosti i slobode, da bude utočište za vlasnike, ali i funkcionalan prostor za smeštaj gostiju i boravak većeg broja ljudi tokom vikenda i praznika. Osnovna zamisao projekta jeste stvaranje otvorenog, fluidnog prostora koji briše granice između unutrašnjeg i spoljašnjeg, između arhitekture i prirode. Zato je akcenat stavljen na prostornu organizaciju koja podržava boravak napolju, ali i vizuelni kontakt sa okruženjem iz svake tačke objekta.

Funkcionalna organizacija

Tlocrt kuće podeljen je na tri osnovne celine:
1. Centralna dnevna zona – Otvoreni prostor u kojem se nalaze kuhinja, trpezarija i dnevni boravak. Velike staklene površine na severozapadu i jugozapadu omogućavaju obilje prirodnog svetla tokom dana, kao i nesmetani pogled ka dolini. Enterijer je koncipiran tako da se korisnici prirodno kreću iz kuhinje ka trpezariji i dalje ka dnevnom boravku, sa direktnim izlaskom na terasu.
2. Privatna zona – Master spavaća soba sa direktnim izlazom na zasebnu terasu u ravni terena, predviđenu za jutarnji odmor, sunčanje i kontemplaciju. Tu je i gostinjska soba, koja se može koristiti i kao multifunkcionalni prostor (radna soba, prostor za jogu ili igraonica za decu), kao i kompaktno ali funkcionalno opremljeno kupatilo.
3. Spoljašnja zona – Terasa ispred dnevne sobe projektovana je kao produžetak unutrašnjeg prostora. Denivelisana je za dva stepenika u odnosu na enterijer, čime se dodatno naglašava granica između unutrašnjeg i spoljašnjeg, ali i omogućava nesmetan pogled iz dnevne sobe ka horizontu.

Na terasi se nalaze drvene klupe sa jastucima, oblikovane u vidu amfiteatarskih separea, kao i viseća ljuljaška u obliku jajeta – simbol lagodnog života i opuštenosti.

Materijalizacija i konstrukcija

Osnovna konstrukcija kuće zasnovana je na čeličnom okviru — stubovima i rešetkastim nosačima projektovanim za prefabrikaciju i brzu montažu na terenu. Ovaj pristup omogućava skraćeno vreme izgradnje, veću preciznost u izvođenju i smanjenje otpada na gradilištu. Temelji su izvedeni od armiranog betona, a fasadni zidovi su formirani od termoizolacionih sendvič panela, koji pružaju osnovnu toplotnu i zvučnu zaštitu.

Iako termopaneli zadovoljavaju standarde u pogledu U-koeficijenta provodljivosti toplote, njihov faktor termičkog kašnjenja (thermal lag) je nizak — što znači da spoljašnja temperatura relativno brzo utiče na unutrašnji ambijent. Da bi se to ublažilo, na ravni krov dodata je ozelenjena površina, odnosno zeleni krov, koji deluje kao dodatna izolacija i produžava vreme prenosa toplotnih oscilacija iz spoljne sredine u enterijer.

Osim toga, zeleni krov ima i estetsku funkciju, pomaže u očuvanju mikroklime, ali i dodatno integriše kuću sa okolinom. Unutrašnjost objekta karakteriše jednostavna, svedena obrada: drveni podovi, vidljiva čelična konstrukcija, i drveni paneli na zidovima i nameštaju. Materijali su birani prema kriterijumima trajnosti, održavanja i izražene taktilnosti, kako bi prostor bio prijatan i dugovečan.

Klimatski odgovori

Objekat je orijentisan prema severozapadu, kako bi se maksimalno iskoristilo prirodno svetlo, ali i izbeglo pregrevanje u letnjim mesecima. Uz duže strane objekta projektovani su vertikalni i horizontalni drveni brisoleji, koji štite staklene površine od direktnog sunčevog zračenja, naročito u popodnevnim časovima kada je sunce najniže. Ovi elementi ne samo da doprinose energetskoj efikasnosti, već stvaraju i zanimljivu igru svetla i senki unutar prostora. Za hlađenje se koristi prirodna ventilacija – zahvaljujući dijagonalnom strujanju vazduha kroz staklene otvore, dok se za grejanje planira ugradnja toplotne pumpe vazduh-voda, uz dopunsko korišćenje peći na drva/pelet.

Objekat je zamišljen tako da, uz manji energetski input, zadrži stabilnu unutrašnju temperaturu u prelaznim sezonama, što ga čini pogodnim za korišćenje tokom cele godine.

Životni stil i atmosfera

Ova vikend kuća nije zamišljena kao sekundarni stan, već kao neka vrsta ritualnog prostora — mesta za usporavanje vremena, razmenu, kuvanje na otvorenom, čitanje, promatranje prirode. Njena arhitektura ne pretenduje na monumentalnost niti ekskluzivnost, već se oslanja na jednostavnost i pristupačnost. Fokus je na iskustvu boravka, na neprekinutoj vezi između čoveka i okruženja.

Vlasnici su želeli prostor koji će podržati zajedništvo, ali i omogućiti osamu; kuću koja će moći da primi goste, ali ostane intimna. Rezultat je arhitektonska forma koja reaguje na teren, klimu i čovekove potrebe — oblikovana bez suvišnosti, ali bogata sadržajem.